Tháng 10/2023, tòa soạn Tạp chí Môi trường Xây dựng nhận được đơn thư kêu cứu của các hộ dân cư trú trên địa bàn hai thôn Long Phú và Hòa Phú thuộc xã Hòa Thạch, huyện Quốc Oai, TP Hà Nội…
Đơn thư của các hộ dân gửi tới Tạp chí Môi trường Xây dựng.
Nội dung đơn thư, các hộ dân cho biết giờ đây họ đang phải đứng trước nguy cơkhông còn chỗ ở, không còn một phần hoặc toàn bộ tư liệu sản xuất để mưu sinh.
Lý do là bởi đất đai mà họ ở ổn định hàng chục năm nay đang bị UBND huyện Quốc Oai thu hồi để thực hiện Dự án đường vành đai Khu Công nghiệp Bắc Phú Cát, nay là đường vành đai Khu Công nghệ cao Hòa Lạc.
Với hàng trăm hộ dân thuộc hai thôn Long Phú và Hòa Phú, chủ trương thu hồi đất của UBND huyện Quốc Oai đã và đang khiến họ cảm nhận về một tương lai mịt mùng khi không còn ruộng đất để canh tác, khi không còn nhà để ở. Rồi đây, họ sẽ phải thay đổi cả tập quán sống, thói quen định cư; phải chấp nhận việc các mối quan hệ xã hội bị phá vỡ, với những tác động tiêu cực đến từng cá nhân, gia đình, cộng đồng…
Chua xót hơn, khi Trung tâm Phát triển quỹ đất thuộc UBND huyện Quốc Oai gửi bản “Dự thảo Phương án chi tiết bồi thường, hỗ trợ và tái định cư” của Dự án đường vành đai Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, người dân thật sự “choáng váng” khi biết rằng họ sẽ chỉ được đền bù với một mức giá đền bù chung cho tất cả diện tích các loại đất với giá là 35.000 đồng (ba mươi lăm ngàn đồng) trên một mét vuông.
Họ bức xúc phản đối rằng, người bị thu hồi đất vốn đã phải chịu rất nhiều tổn thất, nên việc bồi thường phải tương xứng với tất cả các thiệt hại gây ra do thu hồi đất, số tiền đền bù cho họ ít nhất phải ngang giá thị trường mới công bằng. Chứ không thể chỉ đưa ra giá đền bù 35.000 đồng – điều này sẽ khiến một mét vuông đất được đền bù không đủ mua… một bát phở?! Không những vậy, UBND huyện Quốc Oai cũng không có phương án tái định cư để những người dân này tái lập cuộc sống.
Trong lúc tuyệt vọng vì dự cảm sẽ mất đất, mất nhà, không được bố trí tái định cư, hàng trăm người dân hai thôn Long Phú và Hòa Phú đã cùng ký đơn gửi tới các cơ quan báo chí truyền thông, với mong muốn các cơ quan thông tấn vào cuộc tìm hiểu, lên tiếng để huyện Quốc Oai và TP Hà Nội giải quyết sao cho đảm bảo quyền và lợi ích của những người dân có đất bị thu hồi.
Sau khi tiếp nhận đơn thư, PV Tạp chí Môi trường Xây dựng đã có cuộc trao đổi với người dân về những vấn đề còn vướng mắc, với mục đích đi sâu tìm hiểu căn nguyên vấn đề thu hồi đất tại hai thôn Long Phú và Hòa Phú; đồng thời, tìm hiểu tâm tư nguyện vọng của người dân có đất bị thu hồi.
Ông Nguyễn Đức Điểm, người dân Xóm 4 xã Hòa Phú chia sẻ với PV.
Qua trao đổi, PV đã thu thập được một số tài liệu về nguồn gốc và cơ sở pháp lý đối với diện tích đất bị thu hồi để phục vụ Dự án đường vành đai Khu công nghệ cao Hòa Lạc (Dự án này được UBND thành phố Hà Nội phê duyệt theo Quyết định số 5887/QĐ-UBND ngày 22/10/2019).
Theo đó, đất mà các hộ dân hai thôn Long Phú và Hòa Phú bị thu hồi (với phương án bồi thường 35.000 đồng trên một mét vuông nêu trên) là đất nằm trong diện tích 390,6923ha (trong đó: 290,8619 ha là đất nông nghiệp; 22,2096 ha đất lâm nghiệp; 43,1985 ha đất chuyên dùng; 11,5332 ha đất khu dân cư; 22,5819 ha đất chưa sử dụng) thuộc 03 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang các số hiệu:B328074 và B328078, B328126. Các Giấy chứng nhận này được UBND tỉnh Hà Tây (cũ) cấp cho Công ty Cổ phần chè Long Phú vào ngày 21/01/1994 theo Quyết định số 32/QĐ-UBND.
Như vậy, nếu xét về nguồn gốc đất, thì đất của các hộ dân Long Phú và Hòa Phú là đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, không phải và không thuộc trường hợp đất không có giấy tờ. Hơn nữa, trong diện tích đất 390,6923 ha được cấp theo 03 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang các số hiệu: B328074 và B328078, B328126 có cả đất chuyên dùng, đất khu dân cư. Trong khi đó, tại bản
“Dự thảo Phương án chi tiết bồi thường, hỗ trợ và tái định cư”, Trung tâm Phát triển quỹ đất thuộc UBND huyện Quốc Oai lại chỉ xác định đền bù với một mức giá đền bù chung cho tất cả diện tích các loại đất với giá 35.000 đồng trên một mét vuông – đây là mức đền bù dành cho đất nông nghiệp!? Điều này là vô cùng bất hợp lý.
Ông Bùi Đình Quế, người dân Xóm 1 xã Long Phú trao đổi thông tin với các cơ quan báo chí, truyền thông.
Qua trao đổi với các hộ dân, PV được biết, ngày 14/11/1988, Liên hiệp các xí nghiệp nông công nghiệp chè Việt Nam đã có Văn bản số 2363/CVN/VD về việc triển khai thực hiện giao đất trồng chè cho hộ gia đình công nhân viên Xí nghiệp nông công nghiệp chè Long Phú. Văn bản này nêu rõ “Cho gia đình nhận đất trồng chè được sử dụng 250m2 làm đất thổ cư theo quy hoạch của Xí nghiệp để tiến hành sản xuất và bảo vệ tài sản”. Đến ngày 24/11/1988, Liên hiệp các xí nghiệp nông công nghiệp chè Việt Nam ban hành Đề án số 2377/CVN-VP về việc giao quyền sử dụng đất đai và một số tư liệu sản xuất cho các gia đình công nhân và nhân dân làm chè. Tại điểm D.I.8 nêu rõ: “Các hộ gia đình được Xí nghiệp cấp đất thổ cư để làm nhà ở”.
Văn bản số 2363/CVN/VD, Đề án số 2377/CVN-VP của Liên hiệp các xí nghiệp nông công nghiệp chè Việt Nam; cũng như Quyết định số 32/QĐ-UBND ngày 21/01/1994 của UBND tỉnh Hà Tây (cũ) về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Công ty Cổ phần chè Long Phú,… đã thể hiện việc giao đất cho các gia đình công nhân và nhân dân làm chè với các nội dung “Xí nghiệp cấp đất thổ cư để làm nhà ở”, “làm đất thổ cư theo quy hoạch”,… Chính vì vậy, “Dự thảo Phương án chi tiết bồi thường, hỗ trợ và tái định cư” của Dự án đường vành đai Khu Công nghệ cao Hòa Lạc nếu chỉ quy toàn bộ đất của các hộ dân vào đất nông nghiệp để đền bù với mức 35.000 đồng trên một mét vuông là không đảm bảo tính khách quan, chưa đảm bảo quyền và lợi ích của người dân.
Hơn nữa, vào ngày 06/11/2018, UBND huyện Quốc Oai đã có Công văn số 2217/UBND-TNMT gửi Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố Hà Nội, đề nghị hướng dẫn việc công nhận và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các thửa đất có nguồn gốc do Công ty Cổ phần chè Long Phú giao cho các hộ gia đình và cá nhân. Ngày 28/01/2019, Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố Hà Nội đã có Văn bản số 723/STNMT-CQQLĐĐ về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các thửa đất do Công ty Cổ phần chè Long Phú giao đất. Tuy nhiên, kể từ đó đến nay, dù đã trải qua gần 05 năm, không hiểu vì lý do gì mà các hộ dân vẫn chưa nhận được Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất?!
Anh Nguyễn Văn Được, người dân Xóm 4 xã Hòa Phú trình bày nguyện vọng được xem xét hỗ trợ tái định cư.
Trên đây là các thông tin cho thấy, việc xác định nguồn gốc đất để ra “Dự thảo Phương án chi tiết bồi thường, hỗ trợ và tái định cư” của Dự án đường vành đai Khu Công nghệ cao Hòa Lạc có dấu hiệu chưa đầy đủ, chưa khách quan, cần xác minh và tìm hiểu lại một cách tổng thể, sau đó cần công khai, minh bạch thông tin cho người dân nắm rõ. Hiện tại, việc người dân không đồng tình với bản “Dự thảo Phương án chi tiết bồi thường, hỗ trợ và tái định cư” của UBND huyện Quốc Oai
là có cơ sở.
Do đó, Tạp chí Môi trường Xây dựng đề nghị các cơ quan hữu quan của huyện Quốc Oai và TP Hà Nội xem xét kỹ nội dung đơn thư và lắng nghe những phản ảnh của người dân. Xin hãy nhớ rằng, trong lịch sử đã có rất nhiều những vụ việc trở thành điểm “nóng” tiêu cực bởi chính quyền địa phương chưa thực sự lắng nghe dân, vẫn nặng về chủ trương đường lối, vẫn nặng tư tưởng áp đặt từ phía công quyền…
Vì vậy, khi thực hiện thu hồi đất phục vụ Dự án đường vành đai Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, xin hãy giữ quan điểm: “Nếu Nhà nước có thu hồi đất phục vụ các dự án phát triển kinh tế – xã hội, phải đồng thời tìm biện pháp tốt nhất, đảm bảo quyền lợi cho người dân có đất nằm trong diện bị thu hồi”.
Theo thoinet.vn
